Virüs nedir? Nasıl bulaşır?
Bilgisayar virüsleri, çalıştığında bilgisayarınıza değişik sekillerde zarar
verebilen bilgisayar programlarıdır. Bu programlar (ya da virüs kodları)
çalıştırıldığında programlanma şekline göre bilgisayarınıza zarar vermeye
başlar. Ayrıca, tüm virüs kodları (bilinen adıyla virüsler) bir sistemde aktif
hale geçirildikten sonra çoğalma (bilgisayarınızdaki diğer dosyalara yayılma, ağ
üzerinden diger bilgisayarlara bulaşma vb gibi) özelliğine sahiptir.
Bilgisayar virüslerinin popüler bulaşma yollarından birisi "virüs kapmış
bilgisayar programları" dır. Bu durumda, virüs kodu bir bilgisayar programına
(söz gelimi, sık kullandığınız bir kelime işlemci ya da beğenerek oynadığınız
bir oyun programı) virüsü yazan (ya da yayan) kişi tarafindan eklenir. Böylece,
virüslü bu programları çalıştıran kullanıcıların bilgisayarları virüs
kapabilirler. Özellikle internet üzerinde dosya arşivlerinin ne kadar sık
kullanıldığını düşünürsek tehlikenin boyutlarını daha da iyi anlayabiliriz.
Virüslenmiş program çalıştırıldığında bilgisayar virüs kodu da, genellikle,
bilgisayarınızın hafızasına yerleşir ve potansiyel olarak zararlarına başlar.
Bazı virüsler, sabit diskinizin ya da disketlerinizin "boot sector" denilen ve
bilgisayar her açıldığında ilk bakılan yer olan kısmına yerleşir. Bu durumda,
bilgisayarınız her açıldığında "virüslenmiş" olarak açılır. Benzer şekilde,
kendini önemli sistem dosyalarının (MSDOS ve windows için COMMAND.COM gibi)
peşine kopyalayan virüsler de vardır.
Internet'ten aldığım e-posta'dan bilgisayarım virüs
kapabilir mi?
Sadece düz yazı içeren bir e-postayı okumakla sisteminize virüs filan bulaşmaz.
Eger aldığınız e-posta ile birlikte bir "attachment (eklenmiş dosya)" varsa
(eklenmiş dosya, herhangi bir çalıştırılabilir (executible) dosya olabilir),
mailinizi okuyup gelen dosyayı diskinize saklamakla "o dosya virüslü dahi olsa"
yine virüs bulaşmaz. Tabii, eklenmiş dosyayı çalıştırırsanız ve o dosya da
virüslü ise, sisteminize virüs bulaşabilir. Bu tamamen sizin sorumluluğunuz.
Yıllar içinde mail programları oldukça gelişmiştir. bazı özel tekniklerle, mail
içine "doğrudan çalıştırılabilir kod" ekleme olanağı vermektedir. Daha çok yeni
olan bu kullanım, tüm potansiyel virüs saldırılarına açıktır. Dolayısıyla, size
gelen bir maili okumadan önce, "konusuna" ve "kimden gönderildiğine" ayrıca
"uzunluğuna" bakıp ona göre bir karar verebilirsiniz. Kullandığınız mail
programı, bazı seçeneklerini degiştirirseniz, maili okumak için açtığınız anda,
sizin onayınızı almadan, aslında bir program olan ilgili kod çalışmaya
başlayabilir.
Internet'teki web sitelerine girdiğimde bilgisayarım
virüs kapabilir mi?
Hayır, bulaşmaz. web sayfalarını oluşturmada kullanılan HTML, sabit diske
yazma/silme vb yapılmasına izin vermez. Bunun yanında, web sayfalarında çok
kullanılan Java ve JavaScript ile yazılmış web uygulamaları da diskinize
kesinlikle hiçbirşey yazmaz, hiçbirşeyi silmez. Bu yüzden, gönül rahatlığı ile
web üzerinde dolaşabilirsiniz.
Internet'teki bir dosya arşivinden aldığım programlar
virüslü olabilir mi? Bunlar ne kadar güvenli?
Güvenilir dosya arşivlerinden alınan programlarda virüs olması ihtimali yok
denecek kadar azdır. Bunlar genellikle, popüler bilgisayar dergilerinin arşiv
siteleri; tanınmış yazılım şirketleri, yansıları dünyanın pek çok yerinde
tutulan Simtel, Cica, Tucows, Winsite gibi sitelerdir. Zaten bir siteye
girdiginizde o sitenin muhteviyatı size bazı ipuçları verir. Eger illegal
programların ve "crack" olarak adlandırılan bazı programların olduğu bir sitede
iseniz virüslü program alma ihtimaliniz son derece yüksek.